Aktualności

Newsletter 02/07/2011

01 lipca 2011 roku

 

Projekt zmian: korzystniejsze regulacje w zakresie użytkowania wieczystego nieruchomości

 

Do Sejmu trafił przygotowany przez posłów Platformy Obywatelskiej projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (druk sejmowy nr 4352).

 

Przedmiotowa regulacja przewiduje szereg zmian korzystnych dla użytkowników wieczystych nieruchomości, w szczególności:
- poszerzenie zakresu podmiotowego i przedmiotowego instytucji przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności,
- przyspieszenie procedury przekształcenia,
- złagodzenie skutków wzrostu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste w przypadku drastycznych zwyżek.

 

Zaproponowany zakres podmiotowy zastosowania ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości obejmować ma wszystkich użytkowników wieczystych, w tym także osoby prawne (z kilkoma wyłączeniami, jak np. Polski Związek Działkowców). Zakresem przedmiotowym miałyby zostać objęte wszystkie nieruchomości oddane w użytkowanie wieczyste, niezależnie od ich funkcji i przenaczenia.

 

Według projektu nowej regulacji, w przypadku gdy nieruchomość oddana została w użytkowanie wieczyste kilku osobom i brak jest zgody wszystkich uprawnionych, z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności będzie mogła zwrócić się większość uprawnionych. O dokonaniu przekształcenia decydowałby w takim przypadku właściwy organ, kierując się interesem wszystkich współuprawnionych, mając na względzie cel zamierzonej czynności. W razie sprzeciwu współuprawnionego, postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie uległoby zawieszeniu, zaś sprawę rozstrzygnąłby sąd na podstawie art. 199 Kodeksu cywilnego.

 

W celu wprowadzenia w życie ostatniej spośród wskazanych zmian, w projekcie zaproponowano przyjęcie nowego mechanizmu podwyżek. Jeśli zaktualizowana opłata roczna za użytkowanie wieczyste przekraczać będzie dwukrotnie stawkę uprzednio obowiązującą, użytkownik wieczysty wnosił będzie opłatę w wysokości równej dwukrotności dotychczasowej opłaty rocznej. Pozostała zaś część (nadwyżka) rozłożona zostanie na dwie równe części, które powiększą opłatę roczną w dwóch kolejnych latach. W efekcie, dopiero w trzecim roku od aktualizacji należna opłata roczna osiągnie wysokość wynikającą z aktualizacji.

 

Innymi istotnymi, zakładanymi w projekcie zmianami są szczegółowa regulacja kwestii terminu, w jakim organ obowiązany jest ustosunkować się do wniosku użytkownika wieczystego o aktualizacje opłaty rocznej oraz doprecyzowanie regulacji przewidującej udzielanie bonifikat od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Projekt niniejszy został skierowany do I czytania na posiedzeniu Sejmu.

 


Nowelizacja ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej

 

W dniu 1 lipca 2011 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw, ogłoszona w Dzienniku Ustaw dopiero z dnia 27 czerwca 2011 r. - Dz. U. Nr 131, poz. 764. Nadzwyczaj pilny tryb wejścia w życie przedmiotowej nowelizacji, w szczególności praktyczny brak vacatio legis, budzić może w tym przypadku uzasadnione kontrowersje.

 

Wprowadzone przez ustawę zmiany dotyczą w szczególności zasad funkcjonowania Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: CEIDG) oraz REGON.


Polegają one m.in. na:
1.        usunięciu obowiązku określania w rozporządzeniu wzoru wniosku o wpis do CEIDG,
2.        uelastycznieniu przepisów obligujących CEIDG do korzystania z elektronicznej platformy usług administracji publicznej,
3.        określeniu, że podawanie danych adresowych zgodnie z oznaczeniami kodowymi przyjętymi w krajowym rejestrze urzędowym podziału terytorialnego kraju jest obligatoryjne tylko do poziomu oznaczenia gminy, a w pozostałym zakresie "o ile jest to możliwe",
4.        wprowadzeniu do ustawy tzw. rejestru pełnomocnictw (od dnia 1 stycznia 2012 r.),
5.        wprowadzeniu do ustawy przesłanki wykreślenia z CEIDG przedsiębiorców, wobec których orzeczono zakaz wykonywania zawodu (dotyczy np. indywidualnych praktyk lekarskich),
6.        wprowadzeniu możliwości składania wniosków do CEIDG w inny sposób niż za pomocą bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą kwalifikowanego certyfikatu, takich jak np. zaufany profil na platformie ePUAP,
7.        doprecyzowaniu zobowiązania organów do wpisywania do CEIDG informacji o przedsiębiorcy niezwłocznie po otrzymaniu informacji o prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy.

 

Ponadto ustawa porządkuje kwestie związane z posługiwaniem się zaświadczeniem o nadanym numerze REGON. Informacjom z rejestru REGON zamieszczonym na stronie internetowej GUS nadany zostaje walor prawny. Dzięki temu żądanie zaświadczeń przez inne podmioty stanie się bezprzedmiotowe. Ostatnią istotna zmianą są modyfikacje zasad zawieszania działalności gospodarczej.

 


Orzeczenie NSA: wójt nie może ustalać stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (II OSK 1560/09)

 

Ustalenie w decyzji o warunkach zabudowy stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wydania tej decyzji nie ma podstawy prawnej.

 

I. Stan faktyczny

Wójt gminy ustalił warunki zabudowy dla inwestycji w postaci budowy czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych z garażami i poddaszem użytkowym mieszkalnym oraz niezbędną infrastrukturą na działkach należących do skarżących. Organ planistyczny określił decyzją warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania i zabudowy terenu, w tym wynikające z przepisów odrębnych, ustalenia dotyczące ochrony środowiska, warunki w zakresie obsługi w urządzenia infrastruktury technicznej i komunikacyjnej oraz wyznaczył linie rozgraniczające teren inwestycji. W decyzji na podstawie art. 63 ust. 3 w zw. z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalił stawkę procentową jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 30%.

 

II. Stanowisko SKO i WSA

SKO po rozpoznaniu odwołania skarżących, utrzymało w całości decyzję wójta gminy. Zdaniem SKO sformułowanie art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym "jeżeli decyzja o warunkach zabudowy wywołuje skutki, o których mowa w art. 36 ustawy, przepisy art. 36 oraz art. 37 stosuje się odpowiednio" oznacza, że organ wydający decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, jako związany przepisami prawa, ma obowiązek ustalenia stawki procentowej tej opłaty. O obowiązku ponoszenia tej opłaty przez właścicieli nieruchomości przeznaczonych na cele budowlane, których wartość wzrosła na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy przesądza ustawa, a nie organ administracji publicznej. Na etapie ustalania warunków zabudowy organy administracji nie są upoważnione do rozstrzygania, czy w wyniku wydania decyzji wartość nieruchomości wzrosła, natomiast fakt, że w przedmiotowej sprawie doszło do ustalenia warunków zabudowy dla nieruchomości stanowiących użytek rolny spowodował, że przestały one być przeznaczonymi na cele rolnicze, z czym "jak uczy doświadczenie życiowe" - wiąże się zwykle wzrost wartości gruntu. Dlatego sporna opłata została ustalona w decyzji prawidłowo, w tym również co do stawki 30%, która wynika ze stosowanej w tym zakresie praktyki przez organy gminy.

 Skarżący odwołali się do WSA, podnosząc zarzut naruszenia art. 36 ust. 4 w zw. z art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, iż przepisy te stanowią podstawę do ustalenia stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, podczas gdy z przepisów tych nie wynika dla wójta gminy tego rodzaju uprawnienie w decyzji o warunkach zabudowy.


WSA po rozpoznaniu skargi stron skarżących stwierdził nieważność decyzji SKO oraz utrzymanej nią w mocy decyzji wójta gminy dotyczących ustalenia warunków zabudowy.

 

III. Rozstrzygnięcie NSA

NSA rozpatrując skargę kasacyjną stwierdził, iż problem prawny związany z żądaniem uiszczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy dotyczy kompetencji do ustalania, w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wysokości stawki procentowej od wzrostu wartości nieruchomości. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w planie miejscowym określa się obowiązkowo stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4 tejże ustawy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji także stawkę procentową opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości uchwala rada gminy. Stawka procentowa opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ma więc charakter przepisu prawa miejscowego. Z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Ustalenie wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości następuje w drodze decyzji administracyjnej.

 

NSA zwrócił uwagę, iż z kolei z art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że jeżeli decyzja o warunkach zabudowy wywołuje skutki, o których mowa w art. 36, to jest gdy wywołuje wzrost wartości nieruchomości, przepis art. 36 tejże ustawy stosuje się odpowiednio. Przez "odpowiednie stosowanie" określonych przepisów rozumie się stosowanie tych przepisów bezpośrednio, odstąpienie od ich zastosowania jak i stosowanie z modyfikacjami w stosunku do regulacji, która ma być "odpowiednio" zastosowana. Odpowiednie stosowanie nie przesądza ani o bezpośrednim ani o automatycznym stosowaniu określonej regulacji. Jest to uzależnione m.in. od oceny charakteru instytucji prawnej, wyznaczonej przede wszystkim przez przepisy (określane czasem, jako regulacja główna) odnoszące się bezpośrednio do instytucji, do której mają się odnosić "odpowiednio stosowane" przepisy.

 

W odpowiednim stosowaniu art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku wzrostu wartości nieruchomości w związku z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy mieściłoby się uprawnienie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wydania decyzji o warunkach zabudowy. Ustalenie wysokości opłaty planistycznej nie jest jednak możliwe, jeśli nie jest ustalona stawka procentowa tej opłaty. Art. 36 ust. 3 wymienionej wyżej ustawy dotyczy opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmianą. W opinii NSA nie ma w nim mowy o uprawnieniu wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do ustalania stawki procentowej tejże opłaty w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uprawnienie to przysługuje radzie gminy. Odpowiednie stosowanie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może więc skutkować przyznaniem wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta uprawnienia do ustalania decyzją administracyjną stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

 Zdaniem Sądu nie można do ustalenia stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stosować odpowiednio art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z którego wynika, że w planie miejscowym określa się tę stawkę. W art. 63 ust. 3 tejże ustawy nie ma bowiem odesłania do odpowiedniego stosowania tego przepisu. Uprawnienia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do ustalania w decyzji o warunkach zabudowy stawki opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie można też wywodzić z faktu, że w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazano maksymalną wysokość stawki procentowej opłaty.

 

Z treści tego zapisu w sposób uprawniony można wywieść jedynie, jaki może być najwyższy wymiar tej stawki, a nie kompetencję do określania jej wysokości.

 

Reasumując NSA podkreślił, iż ustalenie w decyzji o warunkach zabudowy stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wydania tej decyzji nastąpiło bez podstawy prawnej.

 

Opracowano za lex.samorzad.pl

X

Uwaga! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii. Zgoda wyrażona na korzystanie z tych technologii przez www.nosowski.pl lub podmioty trzecie w celach zwią…zanych ze ś›wiadczeniem usł‚ug drogą elektroniczną…, może w każdym momencie zostać zmodyfikowana lub odwołana w ustawieniach przeglą…darki. Brak zmiany ustawień„ przeglą…darki oznacza zgodę™ na to. Więcej informacji znajdą… Pań„stwo w zakł‚adce Polityka dotyczą…ca cookies

AKCEPTUJĘ